Karşılaştırmalı Not 2: Siyah Hareketi-Kürt Hareketi

Bir önceki notta bahsettiğim kitabın ışığında karşılaştırmaya devam edeyim. McAdam, siyah hareketinin ortaya çıkışını ve güçlenmesini analiz ederken, Amerika'da soğuk savaşla birlikte değişen konjonktüre vurgu yapıyor. Özellikle 60larda Amerika'nın Sovyetler karşısındaki bireysel özgürlükleri merkezine alan söylemiyle (söylemin gerçekle ne kadar uyduğunu biliyoruz) Güney'de devam eden ırkçı rejimin ciddi boyutta çeliştiği ve bu çelişkinin Sovyetler tarafından kullanıldığını, bunun da federal hükümeti siyahların taleplerine daha açık hale getirdiğini söylüyor. Bu tabii McAdam için ikincil bir faktör.

 Merak ediyorum Erdoğan'ın son birkaç aydır izlediği dış politikanın böyle bir etkisi olur mu, hükümeti sıkıştırır mı? Suriye'ye, İsrail'e demokrasi dersi verirken Kürtlere karşı uygulanan politikalar nereye kadar savunabilirsiniz? Nitekim İsrail ikinci günden Kürt politikasına dikkat çekmeye başladı. Şu ana kadar dış politikanın içeriye böyle bir etkisinin olmadığı son günlerdeki KCK operasyonları kapsamında tutuklanan onlarca BDP ilçe ve il örgütü başkanlarının durumundan belli. Şuna da kesinlikle ikna olmuş durumdayım AKP'nin bugünlerdeki birincil siyasi hedefi BDP'yi örgütsel olarak zayıflatmak, bunu anayasa müzakereleri öncesinde güçler dengesini değiştirmeye yönelik bir hamle olarak görüyorum.  

Karşılaştırmalı Not: Siyah Hareketi-Kürt Hareketi

Pınar'ın tavsiyesini dinleyerek, artık yazıların yanı sıra daha kısa notlar da paylaşacağım. Blogu daha aktif tutmasını bekliyorum.

Bugünlerde Amerikalı sosyolog Doug McAdam'ın siyah hareketi üzerine yazdığı "Political Process and the Development of Black Insurgency, 1930-1970" adlı kitabını okuyorum. Amerikan toplumsal hareketler literatürün önemli eserlerindendir. Siyah hareketinin 1950lerde gelişimini anlatırken bizim buralardaki Kürt hareketine dair söylenenlerle birkaç benzerlik gözüme çarptı. Bunlardan biri,  siyahların aktif bir şekilde sokaklara çıkması, boykotlara başlamasıyla Amerikan Güneyi'nde beyaz ırkçı derneklerin üye sayısı ve şiddet eylemlerinin ciddi artış göstermesi. 1948-1954 arası 54 eylemden 352 eyleme çıkmış 1954-1960 arasında. Bizim buralarda da ne zaman Kürtler'e yönelik bir linç girişimi olsa bu girişimlerin sebebinin Kürtlerin talepleri olduğu söylenir. Hatta bu söylemin şöyle bir popüler orta sınıf Kemalist versyonu vardır: bakın işte bu BDP ve diğerlerinin talepleri kafatasçıları kuvvetlendiriyor. Beyaz ırkçıları gösterip siyahların eşitlik taleplerinden vazgeçmesini istemek ne kadar sorunluysa, linç girişimlerini gösterip Kürtleri taleplerinden vazgeçmesini istemek de o kadar mevcut eşitsizliklerin yeniden üretimini sağlıyor.